بهره‌برداری از پساب تصفیه‌شده در کشاورزی پایدار با رویکرد اقتصاد آب(مطالعه موردی : منطقه سیستان)
کد مقاله : 1105-NAEC
نویسندگان
حسینعلی اسلامی نیا *
کارمند اداره آب و فاظلاب شهر زابل
چکیده مقاله
منطقه سیستان، در شمال استان سیستان و بلوچستان، یکی از بحرانی‌ترین نواحی کشور از نظر منابع آبی به شمار می‌رود. کاهش آورد رودخانه هیرمند، افت سطح آب‌های زیرزمینی، خشک شدن تالاب هامون و تداوم خشکسالی‌های اقلیمی، موجب محدودیت شدید در منابع آب کشاورزی شده است. در چنین شرایطی، استفاده از منابع جایگزین از جمله پساب تصفیه‌شده، می‌تواند راهکاری راهبردی در جهت حفظ معیشت کشاورزان و دستیابی به کشاورزی پایدار در منطقه باشد.
پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان‌سنجی بهره‌برداری از پساب تصفیه‌شده در کشاورزی منطقه سیستان، با رویکرد اقتصاد آب انجام شده است. روش تحقیق به‌صورت توصیفی-تحلیلی بوده و از مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره خاکستری (Grey-DEMATEL) برای شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر استفاده شده است. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه‌ تخصصی و مصاحبه با کارشناسان حوزه آب، کشاورزی و محیط زیست در منطقه سیستان گردآوری شده و با نرم‌افزار MATLAB تحلیل شدند.
نتایج نشان داد که زیرساخت‌های فنی، کیفیت پساب، هزینه‌های اقتصادی و میزان پذیرش اجتماعی، از جمله عوامل کلیدی در موفقیت این راهبرد هستند. در پایان، مجموعه‌ای از پیشنهادهای کاربردی در حوزه سیاست‌گذاری، زیرساختی و آموزشی جهت توسعه بهره‌برداری پایدار از پساب در منطقه سیستان ارائه شده است
کلیدواژه ها
پساب تصفیه‌شده، کشاورزی پایدار، اقتصاد آب، منطقه سیستان، مدیریت منابع آب
وضعیت: پذیرفته شده