نقش آینده پژوهی در تحول رفتار سازمانی: مرور نظام‌مند
کد مقاله : 1271-NAEC
نویسندگان
سنیه دارابیان *
دانشجوی دکتری رشته مدیریت دولتی، دانشگاه سمنان
چکیده مقاله
محیط کسب‌وکار معاصر که با نوسان‌پذیری، عدم‌قطعیت، پیچیدگی و ابهام مشخص می‌شود، مستلزم تغییری بنیادین در نحوه درک زمان، راهبردپردازی و پرورش قابلیت‌های درونی در سازمان‌هاست. مطالعات آینده یا آینده‌پژوهی، چارچوبی تحلیلی و مجموعه‌ای از ابزارهای روش‌شناختی را برای مواجهه فعالانه با پویایی‌های بلندمدت محیطی فراهم می‌آورد. این مقاله مروری نظام‌مند، ادبیات موجود درباره تقاطع میان مطالعات آینده و رفتار سازمانی را تلفیق می‌کند. هدف ما ترسیم سازوکارهایی است که از طریق آن‌ها کاربرد نظام‌مند روش‌های آینده‌پژوهی بر فرایندهای شناختی، الگوهای رفتاری و در نهایت پیامدهای سازمانی اثر می‌گذارد. با بهره‌گیری از یک روش مروری نظام‌مند دقیق همراه با تحلیل محتوای کیفی، مسیرهای اثرگذاری شناسایی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد مداخلات آینده‌پژوهی عمدتاً از طریق میانجی‌های شناختی–رفتاری عمل می‌کنند؛ از جمله تقویت تخیل سازمانی، کاهش سوگیری‌های شناختی (مانند سوگیری تأییدی)، افزایش ایمنی روان‌شناختی برای به چالش کشیدن فرض‌های وضع موجود و بهبود توانمندی‌های معنا‌بخشی. این میانجی‌ها در ادامه، به پیامدهای مثبت در رفتار سازمانی منجر می‌شوند که از آن جمله می‌توان به بهبود چابکی راهبردی، افزایش ظرفیت نوآوری و ایجاد ساختارهای تصمیم‌گیری تاب‌آورتر اشاره کرد. این مرور، شواهد پراکنده را یکپارچه کرده و چارچوبی ساخت‌یافته برای پژوهشگران و عمل‌گرایانی فراهم می‌آورد که به دنبال بهره‌گیری از تفکر بلندمدت برای تحول بنیادین رفتار سازمانی در قرن بیست‌ویکم هستند.
کلیدواژه ها
آینده‌پژوهی؛ رفتار سازمانی؛ مرور نظام‌مند؛ چابکی راهبردی؛ معنا‌بخشی؛ سوگیری شناختی
وضعیت: پذیرفته شده