شکل‌دهی به میدان نبرد فردا: آینده‌کاوی روندهای تأثیرگذار بر محیط عملیاتی دفاعی
کد مقاله : 1287-NAEC
نویسندگان
محمود نظری *1، مهرداد نوری کوپائی2
1دانشجو
2استاد
چکیده مقاله
در سپهر متحول امنیت جهانی، محیط عملیاتی دفاعی آینده با سرعتی فزاینده به‌سوی پیچیدگی، عدم‌قطعیت، و چندلایگی سوق یافته است؛ محیطی که در آن تمایز سنتی میان جنگ و صلح، داخلی و خارجی، و نظامی و غیرنظامی در حال فروپاشی است. در این مقاله، با اتکا بر رویکردی تحلیل‌محور و آینده‌نگر، به واکاوی عمیق روندهای محرک و پیشران‌هایی پرداخته شده که ساختار، کارکرد و ماهیت محیط‌های عملیاتی آتی را بازتعریف می‌کنند. یافته‌های تحقیق بر محور عبور از نبردهای متعارف به‌سوی درگیری‌های ترکیبی، چندعرصه‌ای، نیابتی، شهری، شناختی و سایبری استوار است. تحلیل روندهایی نظیر گسترش فناوری‌های دوگانه، دموکراتیزه‌شدن ابزارهای نظامی، افزایش نقش بازیگران غیردولتی، دستکاری اطلاعات، تغییرات اقلیمی، رقابت بر سر مشترکات جهانی و افزایش شکنندگی نظم حقوقی بین‌المللی نشان می‌دهد که نیروهای مسلح آینده ناگزیر از بازطراحی دکترین‌ها، ساختارهای سازمانی، مدل‌های فرماندهی و مؤلفه‌های بازدارندگی خود خواهند بود. در این راستا، تقویت تاب‌آوری سایبری، توسعه ظرفیت‌های واکنش ترکیبی، و تسلط بر محیط‌های اطلاعاتی و الکترومغناطیسی، نقش محوری در معادلات آینده قدرت نظامی بازی خواهند کرد. در پایان، مقاله با تأکید بر تحول‌پذیری به‌عنوان الزامی راهبردی، بر لزوم شناخت چندبعدی از روندهای شتاب‌گیری تحولات محیط عملیاتی و تلفیق آینده‌پژوهی با سیاست‌گذاری دفاعی، به‌عنوان بستر مؤثر مقابله با چالش‌های ناشناخته دهه‌های پیش‌رو، تأکید می‌ورزد.
کلیدواژه ها
دفاع، روندهای آینده، محیط عملیاتی، جنگ آینده، محیط دفاعی آینده.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی