ارائه یک چارچوب داده‌محور مبتنی بر هوش مصنوعی برای پشتیبانی تصمیم‌گیری مدیریتی با تأکید بر بهبود عملکرد سازمانی
کد مقاله : 1338-NAEC
نویسندگان
علی کاویانی *1، معصومه بلانیان2
1دانشجوی کارشناسی ارشد هوش مصنوعی و رباتیکز دانشگاه جامع امام حسین(ع)
2کارشناس ارشد مدیریت صنعتی دانشگاه یزد
چکیده مقاله
در این مقاله، یک چارچوب یکپارچه داده‌محور مبتنی بر هوش مصنوعی به‌منظور پشتیبانی تصمیم‌گیری مدیریتی و بهبود عملکرد سازمانی به‌صورت تصمیم‌محور ارائه می‌شود. در چارچوب پیشنهادی، داده‌های منابع انسانی پس از مراحل پیش‌پردازش، کدگذاری متغیرهای اسمی و متعادل‌سازی کلاس‌ها با استفاده از روش SMOTE، به مجموعه‌ای از الگوریتم‌های یادگیری ماشین اعمال می‌شوند. الگوریتم‌هایی شامل لجستیک رگرسیون، درخت تصمیم، جنگل تصادفی، تقویت گرادیان، آدابوست و XGBoost برای تحلیل الگوهای مرتبط با عملکرد کارکنان مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند.
نتایج تجربی نشان می‌دهد که مدل‌های مبتنی بر ensemble، به‌ویژه جنگل تصادفی و XGBoost، از نظر پایداری پیش‌بینی و تعادل بین معیارهای ارزیابی، عملکرد برتری نسبت به مدل‌های پایه ارائه می‌دهند. افزون بر این، تحلیل اهمیت ویژگی‌ها به‌عنوان یک لایه تبیین‌پذیری تصمیم‌محور، امکان شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر تصمیم‌گیری مدیریتی را فراهم می‌سازد. یافته‌ها حاکی از آن است که چارچوب پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان یک ابزار تصمیم‌یار هوشمند، کیفیت تصمیم‌گیری مدیریتی را ارتقا داده و زمینه‌ساز بهبود اثربخشی سازمانی، به‌ویژه در بستر سازمان‌های در حال گذار، باشد.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، چارچوب داده‌محور، پشتیبانی تصمیم‌گیری، عملکرد سازمانی، یادگیری ماشین، مدیریت منابع انسانی
وضعیت: پذیرفته شده